Al-Qaeda hướng đến tấn công khủng bố ‘giá rẻ’ (phần 1)

Xu hướng tấn công ‘tiết kiệm hóa’

Để có thể thực hiện ‘trót lọt’ vụ tấn công nhằm vào Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) ngày 11/09/2001, lực lượng khủng bố đã chi ra khoản tiền rất lớn (500.000 đôla Mỹ). Tuy nhiên, ngay sau vụ việc này, Chính phủ Mỹ và phương Tây đã đề ra nhiều biện pháp nhằm thắt chặt hơn dòng chảy tài chính toàn cầu. Do vậy, al-Qaeda buộc phải chuyển hướng chiến lược và thực hiện những đợt tấn công ‘tiết kiệm hơn’. Những vụ đánh bom và tấn công khủng bố trên khắp châu Âu, Bắc Phi và Đông Nam Á đều chỉ tốn chưa đầy 1/10 chi phí của vụ 11/09. Khó khăn là vậy nhưng hoạt động của lực lượng khủng bố vẫn mang lại những hiệu quả đáng kể.

Sau vụ 11/9/2001, chi phí cho các đợt tấn công về sau giảm đi đáng kể: Để hoàn thành trọng trách tấn công 1 xe bus và 3 tàu điện ngầm của Luôn đôn ngày 7/7/2005, nhóm khủng bố chỉ phải chi 8000 bảng Anh (chưa đến 15.000 đôla Mỹ), bao gồm cả giá vé máy bay đến Pakistan để tham vấn những giám sát viên al-Qeada của những kẻ khủng bố, kết quả các cuộc điều tra của Chính phủ Anh tiết lộ.

Vụ tấn công 11/9 ‘ngốn’ của bọn khủng bố gần nửa triệu đôla Mỹ (www.abqjournal.com)

Những biện pháp mới của phương Tây bị ‘vô hiệu hóa’

Theo các quan chức chống khủng bố của Mỹ và châu Âu thì việc lực lượng Al-Qaeda thay đổi chiến lược và chuyển sang tiến hành những vụ tấn công với chi phí thấp cho thấy những biện pháp ngăn chặn mà chính phủ các nước phương Tây đề ra nhằm ngăn chặn những vụ đánh bom kế tiếp hoàn toàn không có mấy hiệu quả.

Trong phiên tòa xét xử những kẻ khủng bố đã lên kế hoạch làm nổ tung một số máy bay Mỹ cách đây 2 năm, các nhà điều tra phát hiện ra: Để có được một quả bom tự chế, những kẻ khủng bố chỉ phải bỏ ra chưa đến 15 đôla cho mỗi thành phần.

Theo kết quả điều tra về một số vụ khủng bố (xảy ra tại châu Âu) cho thấy: Những tên gián điệp có trong tay rất nhiều tiền mặc. Khoản tiền này thường nhiều hơn cần thiết nhờ những phi vụ làm ăn phi pháp như buôn bán ma túy, làm thẻ tín dụng giả...

Tại tòa, những kẻ bị cáo buộc âm mưu khủng bố máy bay khai rằng: “Chúng tôi luôn có đủ tiền để mua được một căn hộ ở vùng đông bắc Luôn đôn giá trị khoảng 260.000 để trú ấn (trước khi bị bắt). Đây chính là địa điểm chúng tôi trộn những chất nổ bằng chất lỏng để chế tạo bom”.

Khách bộ hành chạy tán loạn sau vụ tấn công vào Tòa tháp đôi (www.doobybrain.com)

Một trong số những kẻ đã tiến hành vụ tấn công tháng 7/2005 là một nhân viên 22 tuổi làm việc bán thời gian tại một cửa hàng bán cá và khoai tây nướng. Người này chết đi sau khi cho nổ tung một tàu điện ngầm và để lại khối bất động sản trị giá lên đến 240.000 đôla Mỹ. Cả chính quyền cũng như gia đình của nhân viên này đều không hay biết anh ta lấy tiền ở đâu ra để mua ngôi nhà này.

Theo kết quả điều tra của tòa án Tây Ban Nha cho biết: Nhóm khủng bố chịu trách nhiệm tấn công đoàn tàu lửa vào 3/2004 tại Madrid đã sử dụng đến 80.000 đôla Mỹ để thực hiện âm mưu. Tuy nhiên, trên thực tế, nhóm này lại có thể tiếp cận với nguồn tiền lên đến 2,3 triệu đôla Mỹ do buốn bán a phiến và nhiều loại ma túy khác.

Chính quyền cho biết rằng rất khó để giám sát quá trình quyên tiền của những nhóm nhỏ như vậy bởi vì chúng thường giữ rất ít tiền trong ngân hàng. Thay vì nhận tiền được chuyển qua mạng và gửi tiền với số lượng lớn (cách này thường gây chú ý), những kẻ khủng bố thường mang tiền mặc theo người và chi dùng rất bí mật.

Ông Jean Louis Bruguière - Cựu thẩm phán chống khủng bố cấp cao Pháp (www.plusnews.fr)

“Những nhóm khủng bố đang hoạt động tại châu Âu không cần quá nhiều tiền. Chi phí dành cho các âm mưu tấn công rất thấp,” ông Jean Louis Bruguière, cựu thẩm phán chống khủng bố cấp cao Pháp, cho biết. Hiện ông Jean đang là cố vấn cao cấp cho Liên minh châu Âu (EU) về vấn đề tài chính của khủng bố. “Bọn chúng kiếm tiền rất khéo và sử dụng cách thức phạm tội có hệ thống. Kết quả, chúng có thể thu thập hàng ngàn ngàn đôla (thậm chí euro) chỉ trong vài tuần. Điều này hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng tôi.” ông Jean thừa nhận.

Những quan chức thực thi pháp luật tại Anh cho biết al-Qaeda được huấn luyện để có thể tự mình lên kế hoạch tấn công và sống một cách tiết kiệm. Những tên gián điệp khủng bố có khả năng chịu đựng cuộc sống khổ hạnh, tìm cách giữ bí mật công việc và phụ thuộc vào gia đình để làm tấm bình phong che dấu những khoản chi phí. Hơn hết, họ được dạy cách chế tạo bom có tính năng gây chết người từ những vật liệu thô, rẻ tiền. Hầu hết những âm mưu tấn công khủng bố tại châu Âu trong những năm gần đây đều tuân theo một mô thức: Chất nổ được giấu vào ba lô, giày, va li hoặc xe tải.

Lách luật

13 ngày sau vụ 11/9, Tổng thống Mỹ Bush đã phát động “chiến dịch tấn công đầu tiên vào chủ nghĩa khủng bố”, qua đó, ông đã ký quyết định đóng băng tài sản của 27 cá nhân và tổ chức bị tình nghi có liên quan đến khủng bố và cấm bất cứ ai ‘làm ăn’ với những đối tượng này.

“Tiền chính là nguồn sống của những hoạt động khủng bố và tôi yêu cầu cả thế giới hãy ngừng cung cấp tài chính cho bọn khủng bố.” ông Bush phát biểu tại Rose Gardnen.

Chính sách chống khủng bố của ông Bush vẫn chưa đem lại hiệu quả rõ rệt (www.crimethinc.com)

Một tháng sau vụ 11/9, Quốc hội và ông Bush đã đi một nước cờ cao hơn khi thông qua Hiệp ước Yêu nước yêu cầu các ngân hàng phải báo cáo tất cả những giao dịch có giá trị hơn 10.000 đôla về Cục dự trữ Liêng bang và tiến hành kiểm tra ngay bất cứ khách hàng nào của các ngân hàng này nếu bị nghi có dính líu đến khủng bố.

Vào 12/2001, Chính phủ Mỹ đã phong tỏa 33 triệu đôla Mỹ tài sản bị nghi là của những kẻ khủng bố và đưa vào ‘sổ đen’ tất cả 153 cái tên cung cấp tài chính cho khủng bố. Trong bảng báo cáo đánh giá mức độ tiến triển trong cuộc chiến chống al-Qaeda , Nhà Trắng tuyên bố: “Mỹ và các đồng minh của nước này đang giành chiến thắng trước bọn khủng bố trên mặt trận tài chính.”

Theo các quan chức và chuyên gia chống khủng bố của Mỹ và châu Âu thì những biện pháp này không thể xóa sạch nguồn cung tiền cho al-Qaeda vì hiệu quả ngăn chặn những đợt tấn công khủng bố mới của phương Tây là không cao.

Trước vụ 11/09, al-Qaeda và những chi nhánh của lực lượng này hiếm khi sử dụng hệ thống ngân hàng có khả năng gây nghi ngờ cao, các quan chức cho biết. Để đối phó với những quy định mới về chống cung cấp tài chính cho khủng bố, mạng lưới này ngày càng cảnh giác hơn, ví dụ như thuê người dân vận chuyển tiền qua biên giới khi thật sự cần thiết, chính quyền cho biết.

Ông Ibrahim Warde - Phó giáo sư trường Đại học Tufts University (www.thedartmouth.com

Ông Ibrahim Warde, phó giáo sư trường Đại học Tufts University, đồng thời là chuyên gia về hệ thống tài chính tại những quốc gia Hồi giáo, chỉ ra: “Chính quyền Bush và những đồng minh đã sai lầm khi cho rằng al-Qeada cất giấu những khoản tiền lớn trong các tài khoản ngân hàng”.

“Đó là biện pháp đối phó rất thiếu hợp lý và hoàn toàn không có mối liên hệ gì giữa biện pháp đối phó này với cách thức thực tế mà bọn khủng bố đang áp dụng để kiếm tiền.” ông Warde nhấn mạnh.

Ông Dennis M. Lormel, người từng đứng đầu bộ phận điều tra về nguồn tài chính khủng bố của FBI, cho biết: “Những luật được thông qua năm 2001 đã dần mất tác dụng và có nhiều thiếu sót nên đang tạo điều kiện tốt cho hoạt động quyên tiền và chuyển tiền của khủng bố.”

“Mạng lưới khủng bố đưa ra những biện pháp đối phó rất nhanh. Mỗi nhóm tại châu Âu và nhiều nơi khác thường tự mình quyên tiền thay vì dựa vào nguồn cung tiền từ bên ngoài (vì nếu làm như vậy sẽ tránh bị quan chức các nước sở tại phát hiện)” ông Dennis M. Lormel lý giải.

Một tên khủng bố tại Mỹ đưa ra lời đe dọa trên truyền hình (www.theage.com.au)

“Rõ ràng, khi bạn đối phó với những nhóm khủng bố tự mình kiếm tiền khác hẳn so với những nhóm khủng bố phải phụ thuộc vào nguồn tiền từ bên ngoài. Trong khi đó, luật chống khủng bố của Mỹ và phương Tây lại chỉ nhắm vào đối tượng phụ thuộc mà thôi, còn đối tượng hoạt động độc lập thì hiện vẫn chưa có giải pháp nào để đối phó” ông Lormel, hiện đang là phó chủ tịch của Corporate Risk International có trụ sở đặt tại Reston, cho biết thêm.

“Rõ ràng, bạn sẽ khó có thể ngăn chặn bọn khủng bố quyên tiền vì chúng có thể thay đổi để thích ứng với hoàn cảnh mới rất tốt.” ông Dennis M. Lormel nhấn mạnh.

Chiến lược gây quỹ rất ‘sáng tạo’

Những nhóm khủng bố tại châu Âu ngày càng khéo léo trong cách gây quỹ, các quan chức cho biết.

Sau vụ đánh bom vào hệ thống tàu điện ngầm tại Luôn đôn tháng 7/2005, cảnh sát đã gõ cửa một người nông dân nuôi cừu tại Scotland để điều tra về một vụ buôn bán bất thành. Người nông dân tên là Blair Duffton cho biết ông đã mất hơn 200.000 đôla khi gửi một số xe tải cừu đến một lò mổ tại Leeds (Anh) nhưng đợi mãi vẫn không thấy ‘người mua hàng’ thanh toán tiền.

Lò mổ này chuyên làm thịt cừu theo phong cáo của đạo Hồi, có nghĩa là cách chế biến thức ăn phải tuân thủ theo đúng những quy định của luật Hồi giáo. Các thám tử đã thông báo cho ông Duffton biết: “Kẻ đã lừa ông chính là trợ lý của Shehzad Tanweer, một trong ba kẻ đánh bom hệ thống tàu điện Luôn đôn sống tại Leeds”.

Shehzad Tanweer, một trong bốn kẻ đã đánh bom tàu điện ngầm Luôn đôn 7/7/2005 (www.en.wikipedia.org)

“Tôi thật sự hoảng hốt và không thể tin vào tai mình. Sau vố lừa này, tôi gần như phá sản. Tôi không thể tin được khi họ bảo với tôi rằng đây có thể là một đường dây có dính líu đến khủng bố.” Duffton kể lại.

Chính phủ Anh đã không đưa ra bất cứ lời bình luận công khai nào về vụ bịp có liên quan đến cừu này và cũng không nói gì về khả năng những kẻ khủng bố dùng khoản tiền kiếm được từ cừu để tiến hành những vụ tấn công. Ba người đàn ông bị cáo buộc hỗ trợ cho những kẻ đánh bom liều chết hiện vẫn đang bị xét hỏi tại Luôn đôn.

Số tiền giao dịch mà những kẻ khủng bố thường thực hiện rất nhỏ nên cảnh sát và ngân hàng rất khó phát hiện ra, các quan chức cho biết.

Hình ảnh 4 kẻ đánh bom tàu điện ngầm Luôn đôn 7/7/2005 qua camera (www.en.wikipedia.org)

“Đó là một biện pháp lách luật rất khôn khéo. Bằng cách này, những kẻ khủng bố có thể kiếm được những khoản tiền đáng kể chỉ trong thời gian ngắn và rất khó phát hiện được” ông Stephen Swain, người từng đứng đầu lực lượng chống khủng bố quốc tế mang tên Scotland Yard, nói.

(Hết phần 1)

Hồng Hiệp (Biên dịch theo CBSNews)