CEO tài năng rời cuộc chơi

Nổ lực vì danh dự

Nếu nhắc đến bất cứ ai vừa trở về từ cõi chết thì chắc chắn ông Arun Sarin là một trong số đó. Mặc dù đã bước sang tuổi 53 nhưng vị giám đốc điều hành này vẫn còn rất cường tráng chẳng khác gì một vận động viên Boxing thực thụ. Mặc dù sắp phải từ chức giám đốc điều hành của Vodafone, một tập đoàn lớn chuyên cung cấp dịch vụ điện thoại di động lớn nhất thế giới, nhưng nụ cười luôn thường trực trên môi ông Sarin.

Cách đây 2 năm, dường như không có bất cứ nhà quan sát hay tờ báo nào của thủ đô Luôn đôn dành cho ông những lời lẽ tốt đẹp. Vào những thời điểm khó khăn khi lợi nhuận cận biên của tập đoàn giảm, tốc độ tăng trưởng chậm lại…thì vị giám đốc điều hành được sinh ra tại Ấn Độ này (sau đó đã nhập quốc tịch Mỹ) lại bị họ (giới quan sát và báo chí) mô tả như là một kẻ ngạo mạn, nóng nảy và chậm chạm cập nhật thông tin thị trường. Nói tóm lại, họ xem ông là một kẻ vô dụng.

Giờ đây, mặc dù nền kinh tế thế giới vẫn còn đang xuống dốc và điều này đang khiến cho không ít các nhà đầu tư tỏ ra e ngại. Tuy nhiên, giới báo chí và các nhà quan sát đã có một cách nhìn hoàn toàn khác về ông Sarin. Họ bắt đầu nhìn ông với con mắt ngưỡng mộ và kính phục.

Ông Surin luôn phải đau đầu vì những lời chỉ trích (www.img.elblogsalmon.com)

Viết nên những câu chuyện thành công

Câu chuyện thành công của ông Sarin thực sự là một bài học quý dành cho giới lãnh đạo những công ty, tập đoàn lớn. Đặc biệt những kinh nghiệm mà ông Sarin có được sau những năm tháng điều hành một tập đoàn lớn như Vodifone với hơn 70 ngàn lao động và vốn thị trường vào khoảng 140 tỉ đôla Mỹ thật sự là một tài sản vô giá cho những doanh nhân. Đây thực sự là một mô hình mẫu cho những tập đoàn lớn khác học hỏi nhằm giải quyết những khó khăn trong công tác điều hành và khắc phục những quan ngại của cổ đông. Tuy nhiên, thành công lớn thì không thể không kể đến những đóng góp của những cá nhân lãnh đạo: Ông Sarin là một nhân vật đã đấu tranh hết mình để khôi phục danh dự của mình khi liên tục đối mặt với lời chỉ trích, nhưng ông vẫn đứng vững.

“Không ai thích gặp phải những gì mà tôi từng trãi qua,” ông Sarin đã phát biểu như vậy khi trả lời phỏng vấn của tờ The Financial Times tại Luôn Đôn. “Nhưng bạn phải thực sự dũng cảm và có đủ lòng tin vào chính mình thì mới có thể giúp bạn đứng vững. Nếu không bạn sẽ gục ngã…” ông Sarin nhấn mạnh.

Một ý chí kiên cường (www.phonereport.info)

Tiếp nhận ‘liên minh tài sản’

Ông Sarin nhậm chức giám đốc điều hành Vodafone vào tháng 7/2003 và kế thừa “liên minh tài sản” (đứng như những gì ông mô tả). Ngài Christopher Gent, người tiền nhiệm đầy tài năng của ông Sarin, đã biến Vodafone từ địa vị một công ty điện tử nhỏ vô danh của Anh trở thành một tập đoàn lớn nhờ những chính sách cổ phần hóa đầy táo bạo. Điểm đáng chú ý nhất đó là nỗ lực không biết mệt mỏi của ngài Christopher Gent nhằm mua lại Mannesmann, một công ty vô tuyến điện của Đức với giá 101 tỉ bảng Anh. Nhiệm vụ của ông Sarin là phải tiếp nối những bước đi mà ngài Christopher Gent để lại nhằm biến liên minh tài sản đó thành một vương quốc thống nhất (united kingdom).

5 năm qua là khoảng thời gian ông Sarin phải phấn đấu rất nhiều mới có thể giữ vững được vị trí của mình tại Vodafone. Ông Sarin cho biết Vodafone là một tập đoàn lớn và những người lãnh đạo đến từ nhiều quốc gia khác nhau, đơn cử như ông Vittorio Colao, vị phó giám đốc điều hành đồng thời cũng là ứng viên nặng ký để thay thế ông Sarin (hiện đang quản lý những chi nhánh của Vodafone tại châu Âu) là một người Italia.

Ngài Christopher Gent – Người góp công lớn biến Vodafone thành một tập đoàn khổng lồ (www.telegraph.co.uk)

Quan trọng hơn hết, việc ông Sarin ra đi sẽ để lại cho Vodafone một chiến lược rất rõ ràng. Tập đoàn này đã vươn tầm ảnh hưởng của mình ra khỏi phạm vi các nước công nghiệp phát triển để hướng đến những thị trường mới đang nổi lên nhanh chóng như châu Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là Ấn Độ. Không dừng lại ở đó, Vodifone còn muốn thâm nhập vào những lĩnh vực mới với những sản phẩm mới của thế giới đương đại nhằm bắt kịp cùng xu thế chung của thời đại. Dù có làm gì đi chăng nữa thì mục đích cuối cùng của Vodafone vẫn phải là đảm bảo dung hòa được lợi ích cho ban quản lý, cổ đông và khách hàng.

Vậy ông Sarin đã rút ra được bài học gì từ những trãi nghiệm của mình?

Trước tiên, ông nhận thấy ở Anh và ở Mỹ vị trí giám đốc điều hành có sự khác nhau rõ rệt. Tại Mỹ, ông từng làm giám đốc điều hành của AirTouch, một công ty điện thoại có trụ sở tại San Francisco. Tuy nhiên, sau này AirTouch đã bị Vodafone mua lại vào những năm 1990.

Nhiệm vụ nặng nề đang chờ đợi người kế nhiệm ông Sarin

Ông Andrew Parker, biên tập viên phụ trách mảng truyền thông của The Financial Times, cho biết: Những thách thức mà ông Vittorio Colao phải đối mặt khi kế nhiệm ông Arun Sarin tại vị trí giám đốc điều hành là rất lớn.

Thách thức 1: Kêu gọi giảm chi phí dịch vụ

Thị phần của Vodafone đã giảm 14%, đây là tỉ lệ tụt dốc lớn nhất trong lịch sử Vodafone, đặc biệt sau khi Vodifone lấy lại được nhịp tăng trưởng đã được vạch ra cho giai đoạn 2008-2009. Xu hướng suy thoái kinh tế toàn cầu được xem là lý do chính khiến cho thị phần Vodafone giảm đáng kể như trên. Hậu quả, nó đã tác động lớn hoạt động kinh doanh di động của tập đoàn này tại những thị trường lớn như Tây Ban Nha (thị trường cung cấp dịch vụ lớn thứ 3 của Vodafone) và Anh.

Ông Vittorio Colao – Người kế nhiệm ông Surin (www.telegraph.co.uk)

Một trong những giải pháp mà Vodafone đưa ra để đối phó với khó khăn đó là cắt giảm chi phí dịch vụ.

Ông Colao, giám đốc những chi nhánh khu vực châu Âu kiêm phó giám đốc điều hành Vodafone, mới đây đã lên tiếng kêu gọi giảm giá dịch vụ.

Thách thức 2: Áp lực buộc giảm giá từ các nhà chủ quản

Vấn đề thứ hai mà ông Colao phải giải quyết đó chính là áp lực buộc giảm giá từ những nhà điều hành.

Bà Viviane Reding, người phụ trách mảng thông tin của Liên minh châu Âu EU, đồng thời là một nhân vật rất có máu mặt trong ngành công nghiệp di động, đang kêu gọi các nhà phân phối mạng điện thoại hãy cắt giảm hơn nữa những chi phí mà họ ‘áp đặt’ đối với nhau khi từ nội mạng này nối qua nội mạng kia.

Bà Viviane Reding – Người phụ trách thông tin của Liên minh châu Âu EU (www.eurescom.de)

Thách thức 3: Cạnh tranh khốc liệt với những đối thủ lớn

Vấn đề thứ ba mà ông Colao phải giải quyết đó là cuộc đấu tranh giữa Vodafone và những đối thủ khác như Apple, Google và Nokia vì những khoản lợi nhuận kết xù mang lại nhờ cung cấp các dịch vụ Internet qua điện thoại di động.

Chủ tịch và CEO là một?

Vốn là con trai của một quan chức cấp cao thuộc lực lượng vũ trang Ấn Độ nên ông Sarin cảm thấy rất hài lòng khi ngồi vào chiếc ghế dành cho CEO.

Ông Sarin đã có một chút so sánh về vai trò của chủ tịch và CEO tại Mỹ và Anh:

Tại Mỹ, nhiều người cho rằng vai trò của chủ tịch và CEO không khác gì nhau cả. Bạn đều phải làm việc trực tiếp nhiều hơn với những cổ đông và giới báo chí không phải lúc nào cũng vây quanh bạn. Nếu tính theo bình quân đầu người thì số lượng tờ báo là không nhiều. Tuy nhiên, những tờ báo này lại đủ sức đánh giá bạn qua kết quả công việc.

Ngài John Bond – Cựu chủ tịch ngân hàng HSBC (www.nld.com.vn)

Tại Anh, cuộc sống đối với một CEO phức tạp hơn. Nếu xét trên mặt tích cực, một vị chủ tịch có thể trở thành “lá chắn” cho những CEO đang gặp khó khăn. Ví dụ, trường hợp của ông Sarin, việc ngài cựu chủ tịch của ngân hàng HSBC John Bond đến với Vodafone được đánh giá là một món quà vô giá vì chính ngài John Bond đã giúp ông Sarin vượt qua thời điểm khó khăn nhất. Ngài John Bond đã không thể hiện tham vọng tranh giành quyền lực với ông Sarin, mà còn giúp ông Sarin dập tắt tất cả những lời chỉ trích và mang lại cho ông Sarin một khoảng không gian thở cần thiết.

Bất lợi khi phân chia cụ thể CEO và chủ tịch

Việc phân chia chức vụ cụ thể chủ tịch và CEO cũng có những bất lợi nhất định, cụ thể đó là “tính phức tạp và nhiều lớp”. Mặc dù đã không có bất cứ lời chỉ trích nào dành cho ngài John kể từ khi ông đến với Vodafone, nhưng ông Sarin cũng đã thừa nhận rằng chế độ nhị hùng luôn tiềm ẩn những nguy cơ ‘va chạm’. Sự phân chia trách nhiệm rất khó xác định ai là người chịu trách nhiệm cao nhất…Tại Anh, việc phân chia trách nhiệm như vậy đôi khi còn rất mơ hồ. Liệu chúng ta có cần phải có sự xuất hiện của cả chủ tịch và CEO cùng nhau tại những cuộc tiếp xúc công chúng?.

Các nhà đầu tư tại Anh và Mỹ

Ông Carl Icahn đủ sức ‘chinh phục’ Yahoo? (www.biojobblog.com)

Sự khác biệt lớn nữa đó đó là vai trò của cổ đông trong những thể chế kinh tế:

Tại Mỹ, “nếu nhà đầu tư thích những gì bạn đang làm thì họ sẽ mua cổ phiếu của bạn; ngược lại, nếu họ không thích thì họ sẽ bán nó đi.” ông Sarin nói với giọng mỉa mai. Những cổ đông lớn người Mỹ là những người có khối tài sản khổng lồ và có tiếng tăm lớn. Cụ thể, ông Carl Icahn, một nhà đầu tư lớn, đang nhắm đến Yahoo - một tập đoàn chuyên cung cấp dịch vụ Internet.

“Tại Anh, những rêu rao thường kêu to hơn nhiều so với tỉ lệ vốn đầu tư thực sự của các nhà đầu tư lớn.” ông Sarin khẳng định.

Không nhục chí sau thất bại

Nhắc lại những gì đã qua, ông Sarin nói: Khó mà tìm ra bất cứ một sai lầm nào, cũng như một cơ hội làm ăn béo bỡ nào trượt khỏi tầm tay của ông và ban lãnh đạo Vodafone. Chiến lược kinh doanh của ông Sarin có thể được gói gọn trong 7 chữ sau: Ngắn Nhật, dài Ấn Độ, giữ Mỹ (short Japan, long India, hold the US). Áp dụng chiến lược này, ông đã nhanh chóng bán đi chi nhánh Vodafone tại Nhật để thu về khoản lợi 8.9 tỉ bảng Anh, mua đến 45% cổ phần của Verizon Wireless…Đáng chú ý, năm ngoái, Vodafone đã mua được cổ phần và có tiếng nói lớn trong Hutchison Essar, nhà cung cấp dịch vụ di động lớn thứ tư Ấn Độ.

Ông Surin không nản chí sau nổ lực chinh phục AT&T Wireless bất thành (www.acc-tv.com)

Không chỉ dừng lại ở đó, mặc dù đã không thành công trong nổ lực mua lại công ty AT&T Wireless (công ty viễn thông lớn nhất của Mỹ), nhưng đây cũng là điều rất đáng khích lệ vì nó thể hiện những những cố gắng vượt bậc của ông khi muốn lấn sang một sân chơi mới. Khi ông thay đổi chiến thuật và nhắm đến những thị trường đang lên thì các nhà đầu tư bắt đầu tỏ ra lo lắng. Mặc dù thất bại nhưng ông Sarin không bao giờ cảm thấy hối hận vì những gì mình đã từng làm. Thậm chí, qua đó, nó còn trở thành động lực giúp ông không ngừng quyết tâm chinh phục những đỉnh cao mới.

Thương vụ mang tên Hutchison Essar là một chiến công vang dội của ông Sarin. Tuy nhiên, ông Sarin không quá tự mãn về điều đó và cho rằng thị trường châu Phi mặc dù rộng lớn nhưng còn rất nhiều việc phải làm nếu muốn khai thác được nó. Đồng thời, ông cũng đang hy vọng sẽ kiểm soát hoàn toàn Vodacom, nhà phân phối dịch vụ di động của Nam Phi (hiện Vodafone đang nắm 50% cổ phần của công ty này).

Luôn hướng về phía mặt trời

Ông Sarin đã lên kế hoạch từ chức sau 5 năm tại nhiệm. Đây có lẽ là quyết định khó khăn nhất mà ông từng đưa ra và khiến ông hối tiếc nhiều nhất. Là một doanh nhân, ông Sarin đã đi lại bằng đường hàng không hàng chục ngàn dặm và phần nào cảm thấy “mệt mỏi”. Đó là lý do giải thích tại sao, ngay sau khi từ chức, việc ông Sarin muốn thực hiện trước tiên là thực hiện chuyến đi bộ leo núi cùng vợ tại đất nước Nepal – nơi có ngọn núi cao nhất thế giới Everest.

Ông Surin sẽ chinh phục những đỉnh cao mới như ngọn núi cao nhất thế giới Everest? (www.presscluboftibet.org)

Sau chuyến du lịch này, ông Sarin muốn tìm kiếm một công việc với những thách thức mới, có lẽ là kết hợp giữa kinh doanh và làm việc thiện. Cũng có thể ông sẽ nhận lời mời làm việc từ Downing Street hay Nhà Trắng…Mong muốn cháy bỏng nhất của ông lúc này là dùng khoản tiền do chính ông làm ra để đầu tư vào những dự án đầy tham vọng mới. Trong thời gian làm việc và cống hiến hết mình cho Vodafone, ông đã kiếm được hàng triệu đôla Mỹ từ các khoản thù lao và nhiều khoản thu khác…

Dù những án mây đen có bao phủ khắp con sông Thames đi nữa, nhưng ý chí của ông Sarin luôn hướng về phía mặt trời.

Hồng Hiệp (Biên dịch the The Financial Times)