Cú chữa lửa của Fukuda

Bất cứ khi nào cuộc tổng tuyển cử của Nhật diễn ra thì đó cũng là lúc mà những khó khăn lại bắt đầu xuất hiện. Trường hợp của Thủ tướng đương nhiệm của Nhật Bản là Yasuo Fukuda cũng không phải là một ngoại lệ.

Dưới sự lãnh đạo của ông, mức độ ảnh hưởng của đảng Dân chủ Tự do (LDP) ngày càng giảm sút. Vào ngày 27 tháng tư vừa qua, đảng LDP đã phải gánh chịu một thất bại ê chề trước đảng Dân chủ Nhật (DPJ) chỉ vì khuyết một ghế trong Hạ viện.

Ba ngày sau đó, ông Fukuda đã sử dụng ảnh hưởng của liên minh chiếm đa số của mình trong Hạ viện để khôi phục lại thuế xăng (loại thuế đã không còn được áp dụng từ một tháng trước). Chính việc này đã làm cho uy tín của ông Fukuda càng giảm sút, đặc biệt là sự phản đối rất quyết liệt từ Thượng viện do đảng DPJ kiểm soát.

Tỉ lệ ủng hộ ông Fukuda đã giảm xuống đến mức thấp nhất, thậm chí tại một số cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy tỉ lệ này còn thấp hơn cả thời điểm đen tối nhất của người tiền nhiệm Shinzo Abe.

Thất bại tại quận Yamaguchi chỉ là một trong vô số những sai lầm trong cách tính toán đường đi trong nội bộ đảng LDP:

Fukuda: Phải khôi phục lại thuế xăng (www.d.ying.com)

Sai lầm thứ nhất của đảng này là tạo ra một khoảng trống chính trị khi đã quyết định rút một đại biểu đương nhiệm của đảng này để vị đại biểu này có thể chạy đua vào chiếc ghế Thị trưởng Iwakuni, một thị trấn nhỏ, nơi có sự đồn trú của một căn cứ quân sự Hoa Kỳ.

Sai lầm thứ hai đó là đảng này đã đưa một “chú ngựa non chính trị” tham gia thi đấu với một ứng viên lão luyện chính trường đã từng nắm giữ cương vị này trước đó.

Sai lầm thứ ba đó là “bộ vó”chú ngựa non chính trị này có được chỉ là đã từng làm trong Bộ Xây Dựng.

Đòn quyết định ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của ông Fukuda chính là việc tính toán thời điểm áp dụng quy định bắt buộc chi trả các khoản y tế công cộng, đặc biệt là chỉ diễn ra trước cuộc bầu cử phụ có 2 tuần. Vào thời điểm nhạy cảm như trên nhưng ông Fukuda lại tăng thu các khoản phí y tế trong dân chúng.

Tồi tệ hơn, việc này lại trùng với thời điểm mà Chính phủ vẫn chưa thể giải quyết được khoản trợ cấp kỷ lục nhằm vi tính hóa trong các cơ sở y tế công, đã làm cho niềm tin trong mắt cử tri đối với ông Fukuda đã giảm xuống đến mức kỷ lục.

Thất bại này đã làm tiêu tan hy vọng của ông Fukuda về vấn đề cải cách. Ông đã lý giải cho việc khôi phục lại thuế xăng với lập luận rằng nền tài chính của đất nước đang gặp khó khăn. Trong vòng ba thập kỷ qua những khoản tiền thu được từ việc thu thuế được để dành để xây dựng đường xá. Lãnh đạo của DPJ, ông Ozawa, đã nhanh chóng nắm lấy điểm này trong chính sách của ông Fukuda để “khai thác”.

Cựu Thủ tướng Nhật Shinzo Abe (www.abc.net.au)

Đồng thời, những nhà chính trị có tư tưởng hiện đại trong nội bộ liên minh cầm quyền cũng phản đối việc để dành những khoản tiền thuế như vậy, bởi theo họ nó chỉ đem lại lợi ích cho những nhóm vận động có thế lực. Một số nhà chính trị của liên minh đe dọa sẽ bỏ phiếu chống lại việc Chính phủ khôi phục lại thuế xăng.

Ông Fukuda hứa sẽ chuyển hết những khoản tiền thuế (được để dành cho việc xây dựng đường xá) vào nguồn ngân sách chung của Chính phủ vào năm tới và sẽ tiến hành xem xét lại kế hoạch xây dựng đường sá trong dài hạn của Chính phủ. Đợi đến khi Thượng viện Nhật Bản lên tiếng phản đối những điều này thì nguồn thuế mà người dân Nhật phải đóng đã lên đến mức 59 nghìn tỷ Yên trong vòng mười năm tiếp theo.

Vẫn còn rất nhiều vấn đề khó khăn đang chờ Thủ tướng Nhật đưa ra hướng giải quyết mà trong phiên họp bất thường của Hạ viện vào mùa thu này. Ông Fukuda muốn sử dụng ảnh hưởng áp đảo của đảng mình để khôi phục trở lại kế hoạch mười năm cũ (theo thứ tự ưu tiên) nhằm cải cách nó cho phù hợp hơn.

Đồng thời, ông Fukuda cũng nói thêm “Nếu chúng ta cứ để kế hoạch này trôi qua thì điều này sẽ tạo ra cú sốc quá lớn đối với dân chúng”.

Ông Fukuda phát biểu trước báo giới (www.chinadaily.com.cn)

Bây giờ, ông Fukuda dường như đang giành được sự ủng hộ của những người còn đang hoài nghi trong đảng LDP. Lãnh đạo của đảng này là ông Taro Kono nói rằng ông Fukuda đã đồng ý với những lời đề nghị của họ về việc sẽ tham khảo ý kiến của hai đảng cầm quyền và Nội Các đối với những hướng đề xuất sửa đổi của Thủ tướng.

Cả những người theo đường lối cải cách của đảng LDP và những ứng viên đang sử dụng chiếc mồi câu bằng các dự án hướng vào địa phương của Chính phủ cũng đang do dự trong việc liệu họ có nên lên kế hoạch, âm mưu nhằm chống lại ông Fukuda ngay trước thời điểm diễn ra Hội nghị thượng đỉnh G8 mà Nhật là nước chủ nhà hay không. Tuy nhiên, nhiều khả năng là họ vẫn sẽ ủng hộ ông Fukuda trong phiên họp đặc biệt vào Mùa thu tới.

Nhờ vào chiến thắng trong cuộc bầu cử phụ vừa qua mà hầu hết các thành viên của đảng DPJ đều cho rằng họ không chỉ đủ sức kéo đổ Chính phủ đương nhiệm xuống và còn đủ khả năng giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Ông Ozawa đã chứng tỏ được mình là một nhà chiến thuật bầu cử tài ba và do vậy, vị trí không mấy chắc chắn của ông trong đảng ngày càng tăng lên.

Nhưng điều quan trọng ở đây chính là đảng DPJ phải chứng minh với công chúng rằng mình hoàn toàn có khả năng lãnh đạo đất nước. Cụ thể hơn, đó là liệu vị lãnh đạo có tính cách độc đoán của đảng này có muốn lãnh đạo đất nước hay không.

Ông Taro Kono: Lãnh đạo đảng LDP (www.image.ohmynews.com)

Không những thế, một điều mà DPJ cần phải lưu ý đến đó là tỉ lệ ủng hộ của cử tri đối với đảng này vẫn thấp hơn nhiều so với đảng LDP. Do vậy, nếu đảng này muốn đi xa hơn thì trước mắt họ vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Hồng Hiệp (Biên dịch theo the Financial Times)