Nhà viết tiểu thuyết lừng danh người Nga qua đời

Con trai của ông Solzhenitsyn là Stepan Solzhenitsyn đã cho tờ AP biết rằng cha ông đã qua đời vì bệnh tim vào cuối ngày Chủ nhật vừa qua tại nhà riêng ở Matxcơva, Nga.

Được trao tặng giải thưởng Nobel văn học năm 1970 với tác phẩm "The First Circle" (tạm dịch là “Vòng xoáy đầu tiên”), ông Alexander Solzhenitsyn được xem là một trong những nhân vật luôn đi tiên phong lên tiếng chống lại những gì ông cảm thấy trái với những chuẩn mực đạo đức. Những tác phẩm của ông tập trung vào những vấn đề như: Cái tốt, cái xấu, chủ nghĩa duy vật và sự cứu rỗi linh hồn.

Một bộ sách gồm 3 quyển mang tên “Gulag Archipelago" (tạm dịch là “Quần đảo ngục tù”) đã hé mở cảnh thảm khốc tại những trại lao động khổ sai thời Xô viết. Cũng chính tại đây, ông đã bị cầm tù suốt 8 năm.

“Khi còn là một đưa bé, mặc dù không ai thúc dục nhưng tôi đã có ước mơ trở thành một nhà văn. Đó trở thành động lực giúp tôi cho ra đời rất nhiều tác phẩm thời bấy giờ,” trong cuốn tự truyện ngắn ông gửi đến tổ chức the Nobel Foundation có đoạn viết.

Nhà văn nổi tiếng Nga Alexander Solzhenitsyn (www.cache.daylife.com)

Ông Solzhenitsyn cũng đã từng phục vụ trong quân đội Liên xô suốt thời gian Chiến tranh thế giới lần thứ II diễn ra, và dành hết cuộc đời mình làm một giáo viên toán học.

Ông đã bị bắt vào 2/1945 vì đã viết những lá thư mang nội dung công kích ông Stalin. Hậu quả là, ông bị kết án ngồi tù 8 năm tại trại lao động. Khoảng thời gian tại trại tù đã khơi nguồn cho ông viết nên những tác phẩm bất hủ sau này.

“Cho đến năm 1961, ông đã không để bất cứ thông tin gì về ông, cũng như những tác phẩm của ông cho những người quen mình biết vì ông lo ngại nó sẽ bị phát tán,” ông đã viết như vậy trong cuốn tự truyện của mình. “Cuối cùng, vào năm 42 tuổi, những cố gắng giữ bí mật quyền tác giả bắt đầu khiến ông cảm thấy mệt mỏi.”

Ông đã xuất bản tiểu thuyết ngắn đầu tiên mang tên “One Day in the Life of Ivan Denisovich” (tạm dịch là “Một ngày trong cuộc đời của Ivan Denisovich”), trên tập san văn học năm 1969. Cốt chuyện dựa chủ yếu vào những trãi nghiệm của ông tại một trại lao động tại Cacdacxtan – nơi ông từng làm thợ mỏ, thợ nề, thợ đúc. Cuốn tiểu thuyết này đã được in với số lượng lớn vào năm 1961.

Trang bìa cuốn sách "Gulag Archipelago" của ông Alexander Solzhenitsyn (www.zaalbooks.nl)

Sau khi xuất bản một số tác phẩm nữa, trong đó có cuốn tiểu thuyết mang tên “"Cancer Ward" (tạm dịch là “Khu ung thư”) – đây là tác phẩm viết về sự hồi phục sức khỏe diệu kỳ của ông Solzhenitsyn sau thời gian điều trị tại một bệnh viện ở Uzbekistan. Đây là khoảng năm tháng từ 1953 đến 6/1956 (sau thời kỳ bị giam cầm tại các trại lao động).

Ông Solzhenitsyn đã giành giải Nobel với tác phẩm “The First Circle”. Tuy nhiên, ông đã không tham dự buổi lễ trao chứng nhận giải thưởng vì lo ngại nếu ông nhận sẽ không được Liên bang Xô viết cho về nước.

3 năm sau đó, tại Paris nước Pháp, ông đã xuất bản tập sách "Gulag Archipelago".

Năm 1974, ông bị buộc tội phản quốc. Hậu quả, ông bị trước mất quyền công dân và bị đày đến vùng Tây Đức. Ông đã nhận lời mời về dạy tại trường Đại học Stanford ở California. Sau đó, ông về sống tại khu rừng ở Cavendish, Vermont.

Quang cảnh lao động khổ sai tại nhà tù dưới thời Liên minh Xô viết (www.granitegrok.com)

Năm 1990, quyền công dân Nga của ông đã được nhà nước Xô viết khôi phục và ông quay trở lại Nga vào năm 1994.

Ông xuất bản tác phẩm cuối cùng mang tên "200 Years Together: 1775-1995," (tạm dịch là “200 năm cả thảy: 1775-1995”) vào 6/2001. Đây là câu chuyện nói về lịch sử của những người Do thái tại Nga.

Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ban tặng cho ông ‘Giải thưởng nhân đạo cao quý’. Ông Solzhenitsyn đã không thể tham dự buổi lễ tôn vinh vì lý do sức khỏe. Chính vì vậy, bà Natalya, vợ thứ hai của ông Solzhenitsyn, đã thay mặt ông nhận giải.

Tổng thống mới của Nga Dmitry Medvedev đã gửi lời chia buồn đến vợ và gia quyến ông Solzhenitsyn, thư ký phụ trách báo chí của ông Medvedev đã cho hãng thông tấn Nga Interfax biết.

Hồng Hiệp (Biên dịch theo CNN)