Ngày 10/3, Bộ Tài Nguyên & môi trường (TN&MT) và UBND TP.HCM đã tổ chức hội nghị tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2003. Tại hội nghị, UBND TP đã chỉ ra hàng loạt bất hợp lý của Luật Đất đai làm ách tắc thủ tục hành chính và gây khó khăn cho người dân.
Theo UBND TP, phần lớn bất hợp lý của Luật Đất đai là quy định không rõ ràng hoặc chồng chéo. Chẳng hạn, hiện đã có quy hoạch sử dụng đất nhưng trong quy hoạch xây dựng vẫn có nội dung về quy hoạch sử dụng đất. Hai loại quy hoạch này lại có nhiều quy định khác nhau. Trong khi đó, đây là hai loại quy hoạch có giá trị pháp lý như nhau. Nếu cơ quan nhà nước áp dụng theo quy hoạch này thì sẽ dẫn đến khiếu nại của người dân theo quy hoạch kia. Dù cơ quan nhà nước không làm sai, nhưng khiếu nại của người dân cũng có cơ sở pháp lý.
Tương tự, khoản 1 điều 38 và điều 40 của Luật Đất đai nói rõ, đất được sử dụng vào mục đích kinh doanh thì chủ đầu tư phải thương lượng với người dân nếu muốn thu hồi. Trong khi đó, Nghị định 181/2004/NĐ-CP quy định những dự án sử dụng đất vào mục đích kinh doanh sẽ thuộc dự án do Nhà nước thu hồi (sẽ bị Nhà nước áp giá đền bù). Chính hai quy định tréo ngoe này đã gây ra nhiều vụ khiếu nại của người dân.
Một vướng mắc điển hình nữa là mâu thuẫn giữa Luật Đất đai với các Luật Đầu tư, luật Xây dựng, Luật Nhà ở và cả Nghị định của Chính phủ. Các luật này có quy định cùng một đối tượng là “đất đai”, nên cũng “xía” vào lĩnh vực đất đai và mỗi luật điều chỉnh mỗi kiểu.
Các bất hợp lý trên là một trong những nguyên nhân từ khi luật được ban hành đến nay, TP.HCM đã tiếp nhận gần 40.000 đơn khiếu nại của người dân thuộc lĩnh vực đất đai.
UBND TP kiến nghị Bộ TN&MT cần nghiên cứu kiến nghị Chính phủ sửa đổi, bổ sung gấp những bất hợp lý này theo nguyên tắc bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân và Nhà nước; thống nhất lĩnh vực “đất đai” chỉ do Luật Đất đai quy định và điều chỉnh, không để các luật khác xen vào. Trong quy định của luật, cần xem xét thật kỹ, không để có tình trạng cục bộ của ngành dẫn đến việc ban hành quy định chồng chéo gây khó khăn cho người dân.