Công an ở miền Tây

NHỮNG CUỘC HÒA GIẢI
Sinh năm 1973, anh Thạch Thi cũng như bao thanh niên xã Vĩnh Hải tham gia đi bộ đội. Năm 1995, hết hạn nghĩa vụ quân sự anh về quê lập gia đình. Lúc ấy, tình hình an ninh trật tự ở địa phương khá phức tạp. Được sự vận động của lãnh đạo xã, anh tham gia vào Công an xã Vĩnh Hải. Nhớ lại quãng thời gian đầu công tác, anh Thi nói: “Lúc đó công an xã ít người tham gia mà tình hình trật tự xã hội thì phức tạp, trăm thứ chuyện họ đều chạy đến công an xã giải quyết...”.
Công tác đầu tiên sau khi nhận nhiệm vụ tại công an xã của anh Thi là đến hòa giải mâu thuẫn của gia đình ông Trần Quên, gã đệ tử lưu linh này thường xuyên nhậu nhẹt rồi đánh đập vợ con. Để tránh những trận đòn vô cớ của chồng, chị Thạch Thị Tư phải bỏ nhà đi lánh nạn. Nhìn cảnh nhà của Quên anh Thi không kìm được xót xa. Mấy đứa nhỏ ốm tong ốm teo vì suy dinh dưỡng. Cứ vài ngày, chị Tư chờ cho ông Quên đi chén tạc chén thù với bạn nhậu mới dám quay về nhà thăm con cho vài ký gạo, vài cái bánh... Anh Thi đành “bí mật” nhờ cán bộ ấp chờ cho ông Quên tỉnh rượu mời chị Tư về nhà. Chưa bước tới cổng, ông Quên tỏ ra bực bội trách vợ kêu công an để giải quyết chuyện gia đình. Anh Thi mạnh miệng kêu mấy đứa con của ông Quên hỏi: “Mấy đứa có đói không?”. Đứa nào đứa nấy cũng than đói. “Mẹ cha con không sống chung với nhau nữa, tụi con theo ai?”. Ba đứa con của ông Quên chạy đến bên chị Tư. Ông Quên e dè hớp ngụm trà chát đắng. Thấy “thắng thế”, anh Thi quay sang nói với ông Quên: “Chú thấy đó, mấy đứa nhỏ còn không chịu nổi chú. Chú cứ nhậu tối ngày, tiền đâu lo cho sắp nhỏ”. Nhìn vợ đang thập thò nấp sau tấm rèm cửa, ông Quên xuống giọng: “Thì lâu lâu tui mới nhậu một lần, chứ nhậu hoài đâu. Nhậu về, vợ con mà mặt như “đưa đám” chịu đời sao thấu”. “Mấy đứa nhỏ không chịu sống với chú nữa. Vậy xã giải quyết cho chú ở riêng mặc sức mà nhậu còn mấy đứa nhỏ về sống chung với mẹ” - anh Thi nghiêm giọng. Ông Quên lắc đầu, nói nhỏ: “Tôi không chịu...”. Mấy đứa con cũng òa khóc. Chị Tư khóc nghẹn ngào nói: “Ảnh không thương mẹ con tui thì quyết định vậy đi. Tối ngày anh say sưa không lo làm ăn lại còn sanh tật đánh đập vợ con... Mấy mẹ con tui, cực mấy cũng nuôi nhau được”. Ông Quên ngồi lặng thinh, hai khóe mắt đỏ ngầu. Nhìn mấy đứa con lấm lem bùn đất, đứa nào cũng còm cõi, trái tim người cha trỗi dậy. Anh Thi nói tiếp: “Hoàn cảnh vợ chồng chú, ai cũng thương. Thím Tư cũng không nỡ xa chú. Vậy mà chú nhậu hoài. Nhà cửa trống trước dột sau... Ở đời, ai không có lỗi. Chú thấy lỗi với vợ con hứa sẽ giảm nhậu để lo cho gia đình. Thím Tư cùng các cháu sẽ cho chú cơ hội”. Ông Quên đưa mắt nhìn vợ rồi gật gật đầu ra chiều hối hận. Từ buổi hòa giải ấy nhiều lần bạn nhậu kêu tụ họp ông đều từ chối.

Anh Nguyễn Thanh Liêm bên sổ theo dõi tình hình an ninh trật tự xã

Giải quyết xong việc gia đình ông Quên lại đến vụ nhà ông Then. Sau khi làm vài xị đế, ông Then không chỉ nặng lời với vợ con mà còn sanh tật mở máy cátsét thật lớn gây mất trật tự ảnh hưởng đến bà con lối xóm. Cán bộ ấp đến, ông Then nói: “Tao đi nhậu cũng đòi bắt. Đánh vợ, chửi con cũng đòi bắt. Tao mở máy hát cũng đòi bắt” rồi đóng sầm cửa lại không tiếp. Gặp ông Then, anh Thi rỉ rả chuyện trò: “Anh đang ngủ, tôi hét to vào tai anh có chịu không?”. Ông Then nổi nóng: “Làm vậy, tôi đánh à!”. “Vậy tại sao anh mở cátsét làm om sòm cả xóm ai ngủ được. Gần đây, anh nhậu hay đánh vợ con là vi phạm pháp luật. Sau vài lần nhắc nhở cảnh cáo mà không sửa là bị chính quyền xử lý đó nghe”. Anh Thi nói xong, ông Then xuống “nước” hứa sẽ sửa chữa. Ngay khi xã chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nuôi tôm, đất lên giá vùn vụt làm nảy sinh những mâu thuẫn xung quanh việc sử dụng đất đai. Anh Thi lại đến từng nhà vận động, giải thích cho bà con nghe chính sách của nhà nước quan điểm và cách giải quyết có tình có lý của chính quyền địa phương. Nhờ vậy, xã giảm hẳn những vụ khiếu kiện đông người.
VÀ VÂY BẮT TỘI PHẠM
Một cán bộ UBND xã Vĩnh Hải khoe: “Nhờ sự nhiệt tình của Thi cũng như lực lượng Công an xã Vĩnh Hải, tình hình an ninh trật tự từng bước ổn định. Hồi trước, vài ngày là lại xảy ra phạm pháp hình sự. Người dân trong xã chưa quên vụ anh Thi cùng lực lượng công an xã vây bắt những đối tượng cướp tôm. Đang ăn dở bữa cơm chiều tại trụ sở, anh Thi vội bỏ chén đũa đi ngay vì được tin tại nhà ông Nguyễn Công Lượng ấp Vĩnh Thạnh A có gần 10 đối tượng ở ấp Vồng Chát, xã Liễu Tú xông vào cướp tôm. Bọn chúng hung hăng khống chế cả nhà ông Lượng. Một mặt, anh báo ngay Công an huyện Vĩnh Châu; mặt khác, anh cùng công an viên đến hiện trường vụ án. Phát hiện lực lượng thi hành công vụ có mặt, các đối tượng nhanh chân bỏ chạy. Anh Thi phân công các anh em chốt chặt các ngả vây bắt đám cướp. Thấy sự nhiệt tình của công an xã, người dân hưởng ứng tham gia. Khoảng một giờ sau, anh cùng người dân bắt được 7 tên cướp tôm giải về xã trước sự thán phục của nhiều người...
Nghe tôi hỏi về cuộc sống gia đình, anh Thi thú thật: “Lo việc xã hội suốt, căn nhà trống trước dột sau. Vừa rồi, Bộ Công an tặng cho tui căn nhà tình thương”. Vợ anh, chị Lâm Thị Phượng tần tảo buôn gánh bán bưng nuôi con ăn học. Mỗi tuần, anh cùng 5 công an viên mỗi người được nhận chỉ có 210 ngàn đồng. Mỗi tháng anh được trên dưới 1 triệu đồng. Anh tâm sự với chúng tôi: “Kệ! Được vậy cũng vui. Nhiều khi có nhiều tiền cũng không mua được tình làng nghĩa xóm phải không anh...”. Nhờ vậy mà anh vẫn luôn nhiệt tình gắn bó với công việc như “người thổi tù và hàng tổng”...
NHỮNG ĐỢT PHỤC KÍCH VÙNG VEN
Khi nghe tôi hỏi hoạt động lực lượng công an xã trong công tác giữ gìn an ninh trật tự, thượng tá Trương Ngọc Danh, Trưởng Công an TP.Cà Mau cho biết: “Hầu hết các địa bàn phường, xã thuộc TP.Cà Mau đều tăng cường cán bộ ngành trấn áp tội phạm. Hiện nay, xã Tân Thành chưa thực hiện tăng cường cán bộ ngành bởi hoạt động của lực lượng công an xã có hiệu quả. Trong đó, đồng chí Nguyễn Thanh Liêm nhiều năm liền được giấy khen, bằng khen công tác giữ gìn an ninh trật tự”. Năm 1995, anh Liêm tham gia thư ký Công an xã Tân Thành. So với địa bàn khác, xã Tân Thành được xem là điểm nóng tình hình an ninh trật tự. Xã Tân Thành giáp ranh phường 6, phường 5 nên nhiều đối tượng tội phạm tập trung về đây. Nghe tôi hỏi về những kỷ niệm vui buồn sau thời gian công tác, anh Liêm cho biết: “Vui nhất là giúp người dân thu lại tang vật. Địa bàn này tôi “rành sáu câu” nên công tác quản lý cá nhân từng hộ gia đình thuận lợi...”. Đầu năm 2009, anh Liêm đang loay hoay chuẩn bị đi dự đám cưới thì nhận được tin một số đối tượng giật tiền của dân đang trên đường tẩu thoát. Tình thế hết sức cấp bách, anh đành bỏ bữa tiệc vui, điện thoại các anh em đón lõng các đối tượng. Biết bị bao vây, hai đối tượng cướp trở nên hun hăng. Chúng điều khiển xe môtô tông thẳng vào lực lượng thi hành nhiệm vụ. Với con mắt “nhà nghề”, anh Liêm nắm được ý đồ của bọn chúng. Cuộc rượt đuổi hết sức ngoạn mục. Trong chốc lát, hai tên cướp đã bị dẫn giải về Công an xã Tân Thành xử lý. Anh cùng đồng nghiệp thu hồi tang vật trao cho nạn nhân. Đó là một trong nhiều vụ mà anh cùng lực lượng công an viên xã Tân Thành trấn áp tội phạm. Hơn 10 năm tham gia Công an xã Tân Thành, anh Liêm không nhớ hết bắt bao nhiêu tên tội phạm. Giở cuốn sổ tay của anh Liêm, tôi thấy ghi chi chít từng vụ án công an xã giải quyết lấy được lòng tin của nhân dân. “Ngày 9-1-2009, nạn nhân Huỳnh Thanh Nam trên đường đi về nhà địa bàn xã Tân Thành bị hai đối tượng chặn đầu xe cướp tài sản. Qua khai thác, công an xã bắt hai đối tượng Phạm Văn Giang và Phạm Văn Mạnh... Thu hồi tang vật trả cho bị hại”. “Ngày 13-5-2009, trên đường đi công tác, phát hiện đối tượng chạy xe không có biển số hết sức khả nghi nên ra hiệu cho đối tượng ngừng lại. Đối tượng không dừng nên các anh truy đuổi, bắt được đối tượng tên là Nguyễn Minh Em có hành vi cướp xe tháo biển số tẩu thoát. Em được giao cho Công an TP.Cà Mau xử lý theo đúng pháp luật...”.
Trở lại cuộc sống đời thường, anh Liêm gần gũi với bà con hàng xóm. Mấy năm gần đây, đời sống người dân khó khăn do thu hoạch tôm liên tục thất mùa. Một bộ phận thanh niên tập tành lối sống thực dụng. Biết chuyện, anh đến từng nhà vận động gia đình thuyết phục các em trở thành người tốt. Mới đây, em Lương Văn Minh (SN 1983) ngụ ấp 3, xã Tân Thành cùng một số đối tượng đánh người gây thương tích 30% rồi bỏ trốn. Anh bỏ nhiều thời gian đến nhà Minh vận động đầu thú hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật. Nghe lời thuyết phục có tình có lý của anh Liêm, mẹ Minh kêu con ra đầu thú. Gần đây, theo quy định trộm từ 2 triệu đồng trở lên mới xử lý theo Luật hình sự, nhiều người dân không hiểu đến quậy tưng công an xã. Họ cho rằng, công an xã bao che tội phạm. Nghe vậy, anh Liêm ngồi chịu trận chờ cho người dân bớt nóng tìm cách giải thích cho bà con. Hàng ngày hết trực ở trụ sở công an, anh Liêm lại đến từng nhà dân nghe tâm sự của bà con. Vì vậy, khó tìm anh ở nhà. Chị Châu Thị Cầm, vợ anh Liêm nói: “Lúc lấy ảnh, ảnh cũng làm công an xã rồi nên tôi cũng quen. Lớp lo hai đứa con ăn học, lo 18 công vuông mất hết thời gian rồi”. Đối với anh Liêm, niềm vui được nhân lên gấp bội khi hai đứa con chăm ngoan, học giỏi để anh tiếp tục với nghề. Anh Liêm khẳng định: “Công tác công an xã phải có đam mê. Hiện nay, hàng tháng tôi được lãnh trên dưới 700 ngàn đồng. Nhưng nhờ vợ làm công tác hậu cầu gánh vác hết công việc gia đình, tôi cũng nhẹ nhõm phần nào để tham gia công tác”. Cuộc trò chuyện giữa tôi và anh Liêm kết thúc khi anh nhận được điện thoại, có hộ dân bị mất trộm. Anh đứng dậy bỏ đũa từ giã khách rồi đi làm công việc thường ngày...

ĐỘI DÂN PHÒNG CỦA... CÔ LAM
Năm 2005, Nguyễn Thanh Lam xin vào công tác tại Công an xã Phong Thạnh Đông, huyện Giá Rai, Bạc Liêu. Thấy con gái có quyết định chọn nghề nghiệp, ba mẹ Lam không cản ngăn. Lam nhớ lại: “Lúc đầu em được phân công đến vụ đánh nhau. Trong lúc náo loạn, một số đối tượng dùng cây chọi trúng vào xe em. Em sợ quá trời. Nhưng em suy nghĩ lại, ai cũng như mình sao công tác lâu dài được”. Hộ nào thường xuyên gây mất trật tự, Lam tìm đến từng nhà để tìm hiểu ngọn nguồn. Ông Trịnh Văn Trang (sinh năm 1969) ngụ ấp 13, xã Phong Thạnh Đông có hoàn cảnh gia đình hết sức khó khăn. Thu nhập gia đình nhờ vào tiền chạy xe ôm của ông Trang và tiền buôn thúng bán bưng của vợ. Vậy mà, ngày nào ông Trang cũng rượu chè be bét. Nhậu xong, ông Trang gây mất an ninh trật tự với bà con hàng xóm. Xã đưa ông Trang giáo dục trước dân nhưng ông cứ chứng nào tật nấy. Sau nhiều lần Lam tìm đến nhà. Ông Trang đã có những chuyển biến, ông tâm sự: “Để con cháu nó nhắc nhở tôi mắc cỡ lắm, từ nay hứa sẽ sống đàng hoàng cho bà con thương”. Từ đó ông bớt nhậu biết lo lắng hơn cho gia đình. Năm 2009, ông Trang được kết nạp Đảng và tham gia phong trào xây dựng an ninh của ấp.

Ở xã Phong Thanh Đông, bà con khen ngợi Lam nhiệt tình trong công tác. Đội dân phòng ấp được bà con gọi đùa “đội dân phòng cô Lam”. Tò mò tôi hỏi chuyện, Lam cho biết: Cũng như ông Trang, ấp 13 có nhiều người nhậu, quậy bà con hàng xóm. Lam đến động viên. Nào ngờ, họ khắc phục tốt còn tham gia đội dân phòng bảo vệ an ninh trật tự của ấp. Thượng tá Ngô Thành Thật, Trưởng công an huyện Giá Rai cho biết: Năm 2008, Công an xã Phong Thạnh Đông nhận danh hiệu “Đơn vị quyết thắng” cũng có công đóng góp của Lam. Hiện nay, ngoài công tác, Lam không ngừng tham gia học tập để phục vụ công tác chuyên môn...

Bài, ảnh: THIỆN THẢO/ Công An TP