Trợ giá điện có đến được tay người nghèo?

Theo đó, những hộ nghèo, hộ thu nhập thấp có thể được hưởng lợi kép (30.000 đồng/tháng hỗ trợ ngay của Chính phủ và 12.450 đồng/tháng chênh lệch do được mua điện giá rẻ). Tuy nhiên việc tiếp cận để được mua điện với giá này không phải dễ, đặc biệt đối với sinh viên, học sinh hoặc người thuê trọ.

Giá điện ưu đãi... quá xa vời

Tiền điện phải trả từ tháng 3 tăng, thực sự gây khó khăn cho những người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp hoặc không có nguồn thu như học sinh, sinh viên,... Chị Nguyễn Thị Đào - sinh viên thuê trọ tại tổ 28 phường Hoàng Văn Thụ, (Hoàng Mai, HN) cho biết: “Đầu tháng 3, chủ thuê trọ đã thông báo chúng tôi phải trả 4.000đ/kWh. Cùng với giá điện, giá các mặt hàng đều tăng thật sự tạo áp lực cho những người thuê trọ như sinh viên, người lao động ngoại tỉnh”.

Vấn đề thu tiền điện ở các khu nhà trọ của công nhân, học sinh, sinh viên còn nhiều bất hợp lý, theo anh Trần Mạnh Dũng (trọ tại phường Láng Thượng): “Do người ký hợp đồng mua bán điện là người chủ nhà trọ chứ không phải là khách thuê trọ nên chủ nhà trọ “áp” giá thuê nào chúng tôi phải nghe theo đó. Trước thời điểm 1.3, chủ cho thuê nhà thu 3.000đ/kWh thì nay họ tăng lên 4.500đ/kWh”.

Mặc dù Bộ Công thương cũng quy định trường hợp thuê nhà, cứ 4 người thuê nhà có thời hạn từ 12 tháng trở lên nếu được sự đồng ý của chủ cho thuê nhà người thuê được tính một hộ sử dụng điện và áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt theo bậc thang. Trường hợp thuê nhà dưới 12 tháng thì chủ nhà sẽ ký hợp đồng với bên bán điện và chủ nhà thu tiền điện của người thuê nhà với giá bán lẻ trong hóa đơn cộng thêm 10% cho tổn thất, chi phí chiếu sáng, bơm nước chung... Tuy nhiên, đến nay hầu hết người thuê trọ chưa tiếp cận được với việc trực tiếp ký hợp đồng với bên mua bán điện vì hầu hết chủ thuê trọ chỉ ký hợp đồng với khách thuê trọ tối đa 12 tháng.

Theo anh Dương Vũ - thuê trọ tại ngõ 129 Vĩnh Hưng (quận Hoàng Mai, HN): “Vì hầu hết khách trọ đều không muốn bỏ chi phí lắp côngtơ điện lần đầu (khoảng hơn 2.000.000 đồng) nên các chủ thuê trọ phải thay mặt khách thuê ký hợp đồng, bỏ chi phí lắp đặt công tơ, đường dây nên khách trọ phải chấp nhận giá điện theo chủ nhà đưa ra”.

Một thực tế là đơn vị bán điện có thông báo đến khách trọ nếu ai phát hiện chủ nhà nâng giá điện bất hợp lý báo với đơn vị bán điện, để được hỗ trợ thủ tục được mua điện với giá theo quy định. Tuy nhiên, chưa có trường hợp nào khách trọ tố cáo chủ thuê vì hầu hết giá điện được áp dụng chỉ là thỏa thuận miệng, nếu khách trọ có thắc mắc thì ngay lập tức, chủ nhà ngừng hợp đồng cho thuê nhà.

Một giải pháp nhằm ngăn chặn bán điện “chặt chém” của chủ trọ đối với người thuê, trong thông tư hướng dẫn áp dụng giá điện mới, Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công thương) đề xuất áp dụng phương pháp dùng côngtơ trả trước đã nhận được nhiều ý kiến ủng hộ. Tuy nhiên phương án này vẫn chưa thể thực hiện được ngay vì theo đại diện Tổng Cty Điện lực Hà Nội, Phòng Quản lý điện năng (Sở Công thương HN) thì còn thiếu công nghệ, thiết bị...

Như vậy, mong muốn được mua giá điện theo đúng quy định tại thông tư 05/011 của Bộ Công thương áp dụng đối với người thuê trọ tối đa khoảng 2.200đ/kWh vẫn là điều xa vời với học sinh, sinh viên, người lao động thuê nhà ở Hà Nội, mặc dù cơ quan quản lý vẫn khẳng định “Chủ thuê trọ chỉ được thu cao hơn 10% so với giá Nhà nước quy định cho tổn thất, chi phí chiếu sáng, bơm nước chung... vượt quá mức này, chủ thuê trọ sẽ bị xử phạt”.

Mua điện giá ưu đãi không phải dễ

Ngoài việc được hỗ trợ trực tiếp của Chính phủ với mức 50kWh/tháng, các hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp còn có thêm cơ hội được hưởng 12.450đ/tháng tiền chênh lệch do được mua điện giá rẻ. Như vậy, cơ hội lớn nhất người có thu nhập thấp, người nghèo có thể được hưởng cả hai ưu đãi trên mỗi tháng chỉ phải trả 19.600đ cho 50kWh điện. Tuy nhiên, để được hưởng những ưu đãi trên, người mua điện phải có giấy đăng ký mua điện theo mức giá áp dụng cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấp. Theo Tổng Cty Điện lực HN thì Cty đã bố trí nhân lực để tiếp nhận đăng ký của người dân. Tuy nhiên hiện chưa có nhiều người dân đến đăng ký mua điện theo tiêu chuẩn hộ nghèo. Lý do khiến người dân còn e ngại trong việc đăng ký là bên mua điện khó đáp ứng được yêu cầu.

Theo ông Vũ Quang Huy - Phó Giám đốc Cty điện lực Cầu Giấy: “Khách hàng đã đăng ký sẽ được áp dụng mức giá đã được hỗ trợ 993đ/kWh kể từ hóa đơn tháng 4.2011. Hộ nghèo, hộ thu nhập thấp thường xuyên có mức sử dụng điện không quá 50kWh/tháng. Nếu trong 3 tháng, bên mua điện sử dụng vượt 50kWh/tháng thì sẽ bị cơ quan điện lực tự động chuyển sang tính tiền với mức giá 1.242đ/kWh”.

Chị Trương Thị Thân - xã Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ cho rằng: “Theo tiêu chuẩn tôi cũng có thể được mua điện thuộc diện hộ nghèo, hộ thu nhập thấp nhưng với định mức điện tiêu thụ là 50kWh/tháng thì chỉ có thể thắp được tối đa 2 bóng đèn, còn các thiết bị khác như: Máy bơm nước, quạt...sẽ không dùng được.

Nên chăng, mức điện tiêu thụ áp dụng cho hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp tăng hơn 50kWh hoặc tiền hỗ trợ chênh lệch giữa điện giá rẻ với giá thường 12.450đ/tháng được tính cao hơn thì sẽ có nhiều người đăng ký tham gia”.

Theo Lao Động